Make your own free website on Tripod.com
ข้อมูลจังหวัด
สภาพทั่วไป

ประวัติความเป็นมา
เริ่มแต่สมัยกรุงสุโขทัยจนถึงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ ยะลาเป็นส่วนหนึ่งของเมืองปัตตานีในรัชสมัยพระบาทสมเด็จ
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชการที่ 5 ได้มีการปรับปรุงการปกครองส่วนภูมิภาคใหม่ เป็นการปกครองแบบเทศาภิบาล และได้ออกประกาศ ข้อบังคับสำหรับการปกครอง 7 หัวเมือง ร.ศ. 120 ซึ่งประกอบด้วยเมืองปัตตานี หนองจิก ยะหริ่ง สายบุรี ยะลา ระแงะ และเมืองรามัน ในแต่ละเมืองมีพระยาเมืองเป็นผู้รักษาราชการ โดยอยู่ภายใต้การดูแลของข้าหลวง
เทศาภิบาลมณฑลนครศรีธรรมราช แต่ละเมืองจะแบ่งเขตการปกครองออกเป็นอำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน

พ.ศ. 2447 ประกาศตั้งมณฑลปัตตานีขึ้น ดูแลหัวเมืองทั้ง 7 แทนมณฑลนครศรีธรรมราช และให้ยุบเมืองเหลือแค่
4 เมือง ได้แก่ เมืองปัตตานี ยะลา สายบุรี และเมืองระแงะ
พ.ศ. 2450 เมืองยะลาแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 2 อำเภอ คือ อำเภอเมืองและอำเภอยะหา
พ.ศ. 2475 ได้ประกาศยกเลิศมณฑลปัตตานี
พ.ศ. 2476 เมืองยะลาถูกเปลี่ยนเป็นจังหวัดยะลา ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชอาณาจักรสยาม
พ.ศ. 2476 เรื่อง การจัดระเบียบราชการบริหารส่วนภูมิภาค ออกเป็นจังหวัดเป็นอำเภอ
และให้มีข้าหลวงประจำจังหวัดและกรมการจังหวัดเป็นผู้บริหารราชการ

ชื่อยะลา มาจากภาษาพื้นเมืองเดิมว่า "ยาลอ" ซึ่งแปลว่า "แห"
มีเครื่องหมายประจำจังหวัดเป็นรูปเหมืองแร่ดีบุก
สัตว์ประจำจังหวัด คือ ช้างเผือก
ต้นไม้ประจำจังหวัด คือ ต้นศรียะลา
ดอกไม้ประจำจังหวัด คือ ดอกพิกุล
เป็นจังหวัดที่เทศบาลมีการจัดวางผังเมืองแบบใยแมงมุมที่สวยที่สุดของประเทศไทย และได้รับรางวัลชนะเลิศ
การประกวดความสะอาด 3 ปีซ้อน ระหว่าง พ.ศ. 2528-2530 และได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลนครยะลา
ในปี พ.ศ. 2538 ในปี พ.ศ. 2540 ได้รับการคัดเลือกจากองค์การอนามัยโลกให้เป็น 1 ใน 5 เมืองของประเทศไทย
ในโครงการเมืองน่าอยู่ทั่วโลก

ขนาดและที่ตั้ง

จังหวัดยะลาตั้งอยู่ใต้สุดของประเทศ ดังคำขวัญของจังหวัดที่ว่า "ยะลา : ใต้สุดสยาม เมืองงามชายแดน"
อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครโดยทางรถไฟ ประมาณ 1,039 กิโลเมตร หรือโดยทางรถยนต์ตามเส้นทาง
ถนนเพชรเกษมสายเก่า ประมาณ 1,395 กิโลเมตร สายใหม่ประมาณ 1,084 กิโลเมตร
มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดและประเทศใกล้เคียง ดังนี้
ทิศเหนือ จดอำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา และอำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี
ทิศตะวันออก จดอำเภอบาเจาะ อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส และรัฐเปรัค ประเทศมาเลเซีย
ทิศใต้ จดรัฐเปรัค ประเทศมาเลเซีย
ทิศตะวันตก จดจังหวัดสงขลา และรัฐเคดาห์ ประเทศมาเลเซีย

จังหวัดยะลามีเนื้อที่ประมาณ 4,521.078 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 2,825,673.75 ไร่
คิดเป็นร้อยละประมาณ 21 ของพื้นที่รวม 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยมีขนาดพื้นที่มากเป็นอันดับที่ 2
รองจากจังหวัดสงขลา (ประมาณ 4.8 ล้านไร่) เมื่อเปรียบเทียบขนาดพื้นที่ของแต่ละอำเภอแล้วปรากฎว่า
อำเภอเบตงมีพื้นที่มากที่สุด คือ ประมาณ 1,328.001 ตารางกิโลเมตร และกิ่งอำเภอกรงปินัง มีพื้นที่น้อยที่สุด
คือประมาณ 185 ตารางกิโลเมตร

ลักษณะภูมิประเทศและภูมิอากาศ

โดยทั่วไปจังหวัดยะลา จะมีลักษณะภูมิประเทศเป็นป่าเขาเนินสูงและภูเขาเตี้ยสลับซับซ้อน
เป็นส่วนใหญ่จะมีพื้นราบเพียงเล็กน้อย บริเวณตอนเหนือของจังหวัดส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม มีความเหมาะสม
ในการทำนา ส่วนบริเวณตอนใต้ของจังหวัดเป็นป่าเขาและเนินสูง ปกคลุมไปด้วยป่าไม้

จังหวัดยะลามีอากาศชุ่มชื้นและอบอุ่นในตอนกลางวัน และอากาศเย็นสบายในตอนกลางคืน
อุณหภูมิ ปี 2545 เฉลี่ยสูงสุด 36.0 องศาเซลเซียส และเฉลี่ยต่ำสุด 21.6 องศาเซลเซียส มีฝนตกชุกเกือบ
ตลอดทั้งปี ซึ่งเป็นผลมาจากลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือและลมมรสุมตะวันออกเฉียงใต้ จังหวัดยะลา
มี 2 ฤดู คือ ฤดูร้อนตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนกรกฎาคม และฤดูฝนตั้งแต่กลางเดือนกรกฎาคม
ถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ ในปี 2545 มีฝนตก 157 วัน ปริมาณน้ำฝนตลอดปี 1,540.40 มิลลิเมตร ฝนตก
มากที่สุดในเดือนธันวาคม 370.3 มิลลิเมตร